Pendarovski: Uzun vadeli Koruma Önlemleri Olmazsa Su Kaynaklarını Geri Dönüşü Olmayan Bir Şekilde Kaybedeceğiz

Ülkenin genel gelişimi büyük ölçüde su kaynaklarımızın miktarına ve kalitesine bağlıdır. Cumhurbaşkanı Stevo Pendarovski, sanal konferansta yaptığı konuşmada, “Onların korunması için uzun vadeli tedbirler almazsak, onları geri döndürülemez bir şekilde çok kolay bir şekilde kaybedebiliriz. Avrupa Siyaseti Enstitüsü tarafından İletişim Araştırmaları Enstitüsü ile işbirliği içinde Makedonya`da “Her şeyi açıklığa kavuşturun!” Kampanyası kapsamında düzenlendi. 

Bazı tahminlere göre, Başkan Pendarovski, ülkede madencilik ve sanayiden gelen toplam atık su miktarının yalnızca yaklaşık yüzde 3 ila 4’ü arıtılır ve arıtılmamış suyun çoğu doğrudan toprağa, nehirlere, rezervuarlara, göllere ve kamu kanalizasyonları. Başkan’a göre aynı derecede ciddi sorun, nehir ve göl kıyılarından ve çukurlardan kum, çakıl ve taş çıkarılmasıdır ki bu, açık kriterler ve kontrol mekanizmalarının yokluğunda, dediği gibi, nehir yataklarının fiilen yasallaştırılmış imhasına dönüşür.

– Bu sürdürülemez su yönetiminin birkaç nedeni vardır. Birincisi, düşük düzeyde kamu bilinci ve kişisel vicdan. Suyun süresiz olarak tüketilebilen bir kaynak olduğu algısı halen devam etmektedir. Cumhurbaşkanı Pendarovski, bu hanehalkı dışı tavrın, Kuzey Makedonya’daki toplam bireysel hanehalkı sayısının yüzde 11’inin hala içme suyuna erişimi olmadığını aklımızda tutarsak özellikle endişe verici olduğunu söyledi.

Başkan Pendarovski’ye göre sistemimizdeki zayıf halka, yasal belirsizlikler ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle düzensiz ve reaktif olarak değerlendirdiği denetimdir.

– Bu biriken sistem eksiklikleri nedeniyle, yetkili kurumlar yıllardır Kuzey Makedonya’daki suyun kalitesi ve miktarı hakkında gerçek bir anlayışa sahip değiller. Tam olarak ne kadar yüzey ve yeraltı suyumuz olduğu bilinmemektedir. Sulama ve drenaj için ne kadar su pompalanıp tahliye edildiği bilinmemektedir. Net veriler olmadan, uzun vadeli sürdürülebilir politikalar ve düzenlemeler yapmak zordur. Böylesine belirsiz bir durumda, hesap verebilirlik, suçluların genellikle cezalandırılmaması kuralını doğrulayan bir istisnadır. 

Cumhurbaşkanına göre iklim değişikliği, ülkemizin sadece Avrupa’da değil dünyada da iklime en duyarlı bölgelerden birinde yer alması nedeniyle sorunları daha da karmaşık hale getiriyor. Prespa Gölü ile ilgili durumun özellikle endişe verici olduğuna işaret etti.

– Su kaynaklarını korumak için uzun vadeli önlemler almazsak, geri dönüşü olmayacak şekilde çok kolay bir şekilde kaybedebiliriz. Bu nedenle Pendarovski, suyun korunmasına ilişkin sorunun günlük bir siyasi mesele değil, varoluşsal bir sorun olduğunu vurguladı.

Başkan, sularımızın korunması ile durumu netleştirmek için yetkili kurumların kesin ama aynı zamanda güncel verilere ihtiyacı olduğuna dikkat çekti.

– Pendarovski, “Avrupa mevzuatına uyum gereklidir, ancak bu daha kolay olan kısımdır, çünkü uygulama daha önemlidir, bu da düzenli ve önleyici denetimler anlamına gelir, bu da çevre ve vatandaşlar pahasına her türlü kar girişimini zamanında yaptırım anlamına gelir. Bize açık olan bir şey var, bunu Brüksel için yapmıyoruz. Bunu bizim için yapıyoruz.” dedi

Cumhurbaşkanına göre bu konu, komşularımızla paylaştığımız üç büyük göl ve büyük nehrin yönetiminde sınır ötesi işbirliğini içerdiği için bir dış politika boyutuna sahip.

– Bu, su korumasının yalnızca dahili değil, aynı zamanda bir Avrupa sorunu olduğu anlamına gelir. Yeşil Gündem, Batı Balkanlar için dokuz milyar avroluk Ekonomi ve Yatırım Planının bir parçasıdır. Avrupa Birliği, kaynakların sürdürülebilir, akılcı ve verimli kullanımına yönelik projeleri desteklemeye hazırdır. Başkan Pendarovski konferansa hitaben yaptığı konuşmada, bu sorunu çözmek için hala yeterli iç potansiyele sahip olduğumuza inanıyorum, dedi.